Có rất nhiều cách khác nhau thể hiện các giai đoạn trong vòng đời của một dự án. Trước hết, một dự án không được quản lý tốt thường trải qua các giai đoạn sau:
Khởi đầu dự
án
Hồ hởi, hạ
quyết tâm
Ảo tưởng, tan vỡ
Hỗn loạn
Tìm lỗi và
đổ lỗi
Trừng phạt,
ngược đãi
Bất hợp tác
gia tăng
Quay lại
xác định yêu cầu dự án
Về tổng
quát, một dự án sẽ có giai đoạn mở đầu, ở giữa và kết thúc.
Dự án luôn
bắt đầu bằng những ý tưởng, những khái niệm lúc này thường chưa rõ ràng và
thiếu mạch lạc. Ở giai đoạn này, nhóm dự án phải xác định các định nghĩa về mọi
công việc trước khi tiến hành. Do nóng vội hoặc vì nhiều nguyên nhân khác nhau,
dự án được tiến hành một cách chủ quan thường dẫn đến trục trặc trong chính quy
trình dự án.
Vòng đời
của một dự án có thể bao gồm các giai đoạn như sau:
(i) Giai
đoạn nền tảng dự án: nghiên cứu thị trường, tổ chức tiếp thị, xác định tình
hình cạnh tranh.
(ii) Giai
đoạn định nghĩa dự án: xác định vấn đề, phát triển tầm nhìn, đánh giá và viết
báo cáo dự án, liệt kê công việc.
(iii) Hoạch
định dự án: chiến lược phát triển, kế hoạch bổ sung, quản lý rủi ro.
(iv) Thực
hiện dự án: làm tất cả các công việc, giám sát quy trình, điều chỉnh kế hoạch
hoạt động.
(v) Kết
thúc dự án: báo cáo cuối cùng, rút ra bài học kinh nghiệm.
CÁC BƯỚC CỤ
THỂ TRONG QUẢN LÝ MỘT DỰ ÁN
Vạch ra
lịch trình các bước, đặc biệt là lý thuyết thì rất dễ nhưng thực hiện các bước
của chính mình đặt ra thì khó đến vô cùng. Thử hình dung nó như là một lịch học
tập, nghỉ ngơi, giải trí của một cậu học trò cấp 2 tự lập vậy, rất khoa học,
nghiêm túc và đầy quyết tâm nhưng chẳng bao giờ thực hiện cho đúng được. Các
bước có thể theo trình tự sau: (i) Xác định vấn đề (ii) Phát triển các phương
án giải pháp (iii) Lên kế hoạch, cụ thể Cái gì phải làm?Làm như thế nào?Tốn kém
bao nhiêu? Cần những gì để làm?(iv) Thực hiện kế hoạch(v) Kiểm soát và điều
hànhDự án đang đi đúng hướng không?Nếu không thì phải làm gì?
Có cần thay
đổi kế hoạch không?
(vi) Kết thúc dự án
Những gì đã làm tốt?
Những gì cần cải thiện?
Bài học rút
ra là gì?
Kết quả của
dự án là một sản phẩm hữu hình, chẳng hạn một công trình xây dựng, một sản phẩm
hàng hoá hay một sản phẩm dịch vụ cụ thể thì dễ dàng xác định.
Tuy nhiên, với một sản phẩm vô hình, chẳng hạn dự án nâng
cao chất lượng đào tạo đại học, dự án xây dựng bình đẳng giới thì khó xác định
hơn. Nó có thể được đánh giá thông qua một kết quả khác, hoặc đánh giá theo
cách: có và không có dự án.